- Yazar: Av. Hakan Mert · İstanbul Barosu
- Hukuken inceleme: 11.11.2026
1 Yıl Ceza Alan Ne Kadar Yatar? Bir yıl hapis cezası alan kişinin mutlaka cezaevinde bir yıl geçirmesi gerekmez. Çünkü bir yıl veya daha kısa süreli hapis cezaları, Türk Ceza Kanunu’na göre kısa süreli hapis cezası sayılır. Bu nedenle somut olayın koşullarına göre cezanın seçenek yaptırıma çevrilmesi, ertelenmesi veya hükmün açıklanmasının geri bırakılması gündeme gelebilir. Ancak bu yolların her biri farklı şartlara bağlıdır ve otomatik olarak uygulanmaz.
Mahkeme hapis cezasına hükmeder ve karar bu şekilde kesinleşirse infaz hesabı ayrıca yapılır. Olağan bir suçta, tekerrür bulunmadığı ve başka özel bir infaz hükmünün uygulanmadığı varsayımıyla koşullu salıverilme süresi 6 aydır. 04.06.2025 ve sonrasında işlenen suçlarda, denetimli serbestlikten yararlanabilmek için bu sürenin en az onda birinin ceza infaz kurumunda geçirilmesi gerekir. Bir yıllık cezada bu süre, kullanılan gün hesabına göre yaklaşık 18 gündür.
Bu hesap; yetişkin, tek ilamlı, tekerrürsüz ve mahsup bulunmayan bir hükümlüye ilişkin genel açıklamadır. Suç tarihi, suçun niteliği ve hükümde yer alan diğer kararlar sonucu değiştirebilir. Kişisel infaz hesabında kesin süre, dosyaya göre düzenlenen müddetname üzerinden belirlenir.
1 Yıl, Kısa Süreli Hapis Cezasının Üst Sınırıdır
Türk Ceza Kanunu’nun 49/2. maddesine göre, bir yıl veya daha az süreli hapis cezası kısa süreli hapis cezasıdır. Dolayısıyla mahkemenin verdiği ceza tam bir yıl ise kısa süreli hapis kapsamındadır. Buna karşılık bir yıl bir günlük hapis cezası bu tanımın dışında kalır.
Kısa süreli hapis cezasının bu kapsamda değerlendirilmesi, mahkemenin cezayı mutlaka cezaevinde infaz ettireceği anlamına gelmez. TCK m.50/1 uyarınca mahkeme; kişinin kişiliğini, sosyal ve ekonomik durumunu, yargılama sürecindeki pişmanlığını ve suçun işleniş özelliklerini değerlendirerek kısa süreli hapis cezasını adli para cezasına veya kanunda belirtilen diğer seçenek yaptırımlara çevirebilir.
Burada belirleyici olan yalnızca cezanın bir yıl olması değildir. Mahkemenin, kanundaki ölçütleri somut olay bakımından değerlendirmesi gerekir. Seçenek yaptırıma çevirmeme kararı verildiğinde de bunun gerekçesi hükümde gösterilmelidir. Bu nedenle kararın yalnızca sonuç kısmına değil, gerekçesine ve hüküm fıkrasına birlikte bakılmalıdır.

1 Yıl Ceza Alan Ne Kadar Yatar? Hükümde 3 Yol: “Seçenek Yaptırım, Erteleme ve HAGB”
Bir yıllık hapis cezasında, hüküm kurulurken cezanın cezaevinde infaz edilmesini önleyebilecek üç ayrı hukuki kurum gündeme gelebilir. Bunların şartları birbirinden farklıdır:
- Seçenek yaptırım (TCK m.50): Bir yıl veya daha kısa süreli hapis cezası, kanundaki koşulların bulunması hâlinde adli para cezasına ya da başka bir seçenek yaptırıma çevrilebilir.
- Erteleme (TCK m.51): İki yıl veya daha az süreli hapis cezası, kanunda aranan kişisel ve hukuki şartların gerçekleşmesi hâlinde ertelenebilir. Denetim süresinin yükümlülüklere uygun geçirilmesi ve ertelemenin geri alınmasını gerektiren bir durumun ortaya çıkmaması hâlinde ceza infaz edilmiş sayılır. Konunun ayrıntıları için 2 yıl ceza alan ne kadar yatar? başlıklı yazımıza bakabilirsiniz.
- Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB – CMK m.231): Hükmolunan ceza iki yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezası ise diğer yasal koşulların da bulunması hâlinde mahkeme HAGB kararı verebilir. Bu kurum, hapis cezasının ertelenmesinden farklıdır; hükmün sanık hakkında hukuki sonuç doğurmamasını sağlayan ayrı bir mekanizmadır.
Bu üç kurumun varlığı, bir yıl hapis cezası alan herkesin cezaevine girmeyeceği anlamına gelmez. Mahkeme, her bir kurumun kendine özgü koşullarını ve dosyanın özelliklerini değerlendirir. Hangi kararın verildiği, gerekçeli kararın hüküm fıkrasında açıkça görülmelidir.
Seçenek yaptırım, erteleme veya HAGB uygulanmaz ve hapis cezası bu şekilde kesinleşirse cezanın infazına geçilir. Bu durumda suç tarihi ve infaz hükümleri dikkate alınarak kurumda geçirilmesi gereken süre hesaplanır.
Çevrilmezse ve Ertelenmezse: 1 Yıl Ceza Alan Ne Kadar Yatar?
Bir yıllık hapis cezası kesinleştiğinde, olağan adi suçlarda koşullu salıverilme oranı 1/2 olarak uygulanır. Bu durumda hükümlünün koşullu salıverilme süresi 12 aylık cezanın yarısı, yani 6 aydır. Ancak bu süre, hükümlünün ceza infaz kurumunda mutlaka 6 ay kalacağı anlamına gelmez.
Çünkü 5275 sayılı Kanun’un 105/A maddesi, koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az süre kalan ve diğer şartları taşıyan iyi hâlli hükümlülerin cezalarının kalan kısmını denetimli serbestlik tedbiri altında infaz etmelerine imkân tanır. Bir yıllık cezada koşullu salıverilme süresi zaten 6 ay olduğundan, denetimli serbestlik süresi bu dönemin tamamını kapsayabilir. Dolayısıyla kurumda geçirilecek süreyi belirleyen önemli husus, suçun 04.06.2025 tarihinden önce mi yoksa bu tarihte ve sonrasında mı işlendiğidir.
04.06.2025 ve sonrasında işlenen suçlarda, 7550 sayılı Kanun’la 5275 sayılı Kanun’un 105/A maddesine eklenen düzenleme gereğince, denetimli serbestlikten yararlanabilmek için koşullu salıverilme tarihine kadar kurumda geçirilmesi gereken sürenin en az onda birinin ceza infaz kurumunda geçirilmesi gerekir. Ayrıca bu süre hiçbir durumda 5 günden az olamaz.
Bir yıllık cezada hesap şu şekildedir: Koşullu salıverilme süresi 6 ay, yani 180 gün kabul edildiğinde bunun onda biri 18 gündür. Böylece diğer yasal şartlar da sağlanırsa hükümlünün yaklaşık 18 gün ceza infaz kurumunda kalmasının ardından kalan süreyi denetimli serbestlik tedbiri altında geçirmesi mümkün olabilir. Bu süre, 30 günlük ay hesabı esas alınarak yapılan yaklaşık hesaplamadır.
04.06.2025 tarihinden önce işlenen suçlarda ise 1/10 şartı uygulanmaz. Bununla birlikte bu tarihten önce işlenen her suç bakımından kurumda geçirilecek sürenin kesin olarak sıfır gün olduğu veya hükümlünün mutlaka aynı gün tahliye edileceği söylenemez. Açık kuruma ayrılma, iyi hâl, denetimli serbestlik kararı ve dosyanın diğer özellikleri ayrıca değerlendirilir.
Kasıtlı suçlardan toplam üç yıl veya daha az hapis cezasına mahkûm olanların cezaları, Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliği’nin 5. maddesindeki istisnalar saklı kalmak üzere doğrudan açık ceza infaz kurumlarında yerine getirilir. Bu nedenle bir yıllık cezada da suçun niteliği ve hükümlünün durumu doğrudan açık kurumda infaz bakımından önem taşır.
04.06.2025 ve sonrasında işlenen, tekerrür bulunmayan olağan bir suçta genel infaz akışı şöyledir:
- İlk yaklaşık 18 gün: Denetimli serbestlikten yararlanabilmek için ceza infaz kurumunda geçirilmesi gereken asgari süre. Yönetmelikteki istisnalar saklı kalmak üzere infaz doğrudan açık kurumda başlayabilir.
- Yaklaşık 18. günden 6. aya kadar: İnfaz hâkimi tarafından denetimli serbestlik tedbiri uygulanmasına karar verilmesi hâlinde cezanın kalan kısmı bu tedbir altında infaz edilir.
- 6. ay: Koşullu salıverilme tarihi gelir. Hükümlü bu tarihten sonra koşullu salıverme hükümlerine tabi olur.
- 12. ay: Koşullu salıverme süresinin yükümlülüklere uygun geçirilmesi ve kararın geri alınmasını gerektiren bir durumun ortaya çıkmaması hâlinde cezanın infaz süreci tamamlanır.
Buradaki süreler genel hesaplamadır. Denetimli serbestlik kendiliğinden başlamaz; hükümlünün talebi, iyi hâl değerlendirmesi, kurum idaresinin raporu ve infaz hâkiminin kararı önem taşır. Farklı suç türleri, özel infaz hükümleri ve birden fazla mahkûmiyet bulunması hâlinde sonuç değişebilir.
👉 Süreye göre diğer ceza miktarlarının karşılaştırması için süreye göre yatar tablosuna, 👉 Kendi dosyanızın suç tarihi ve ceza bilgileriyle hesaplama yapmak için infaz hesaplama aracına bakabilirsiniz.
Tekerrürde 24 ve 27 Gün
Tekerrür hükümlerinin uygulanması, bir yıllık hapis cezasının koşullu salıverilme süresini değiştirir. 5275 sayılı Kanun’un 108. maddesine göre tekerrür hâlinde süreli hapis cezalarında genel koşullu salıverilme oranı 2/3’tür. İkinci defa tekerrür hükümlerinin uygulanması hâlinde ise süreli hapis cezaları bakımından oran 3/4 olarak uygulanır.
Bir yıllık ceza, 360 gün üzerinden hesaplandığında ilk tekerrürde koşullu salıverilme süresi 240 gün, yani 8 aydır. 04.06.2025 ve sonrasında işlenen suçlar bakımından 105/A maddesindeki 1/10 şartı da uygulanıyorsa, kurumda geçirilmesi gereken asgari süre 24 gün olur.
İkinci defa tekerrürde ise 360 günlük cezanın 3/4’ü 270 gün, yani 9 aydır. Bu sürenin onda biri 27 gün olduğundan, aynı tarih ve uygulama koşullarında kurumda geçirilmesi gereken asgari süre 27 gündür.
Bu hesapların uygulanabilmesi için denetimli serbestlikten yararlanmanın diğer koşullarının da bulunması gerekir. Ayrıca ikinci defa tekerrür hükümlerine tabi olanlar, Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliği’nin 5. maddesindeki doğrudan açık kuruma alınma kuralının istisnaları arasındadır. Bu nedenle 24 ve 27 günlük hesaplar, tek başına hükümlünün doğrudan açık kurumda infaz göreceği veya belirtilen günlerde mutlaka denetimli serbestliğe ayrılacağı anlamına gelmez.
Tekerrürün uygulanıp uygulanmadığı ve bunun kaçıncı defa olduğu mahkeme kararından anlaşılır. Özellikle ikinci defa tekerrür hükümlerinin uygulanması, hem koşullu salıverilme hem de açık kuruma ayrılma bakımından farklı sonuçlar doğurur. Bu nedenle yalnızca ceza miktarına bakılarak standart bir infaz süresi belirlenmemelidir.
Tutuklulukta Geçen Süre ve 18 Gün
Gözaltında ve tutuklulukta geçen süreler, TCK m.63 uyarınca hükmolunan hapis cezasından mahsup edilir. Bu nedenle bir yıllık ceza kesinleşmeden önce ceza infaz kurumunda veya kanunda belirtilen diğer yerlerde yeterli süre tutuklu kalınmış olması, infaz hesabını etkileyebilir.
Ancak tutuklulukta geçen sürenin cezadan mahsubu ile 5275 sayılı Kanun m.105/A kapsamında aranan kurumda geçirilmesi gereken 1/10 şartının karşılanması aynı hukuki değerlendirme değildir. Bu sürenin denetimli serbestlik için aranan asgari kurumda kalma şartına nasıl yansıtılacağı, somut infaz dosyası ve düzenlenen müddetname üzerinden ayrıca incelenmelidir.

1 Yıl Ceza Alan Ne Kadar Yatar? Sık Sorulan Sorular
⚖️ 1 yıl 1 ay ceza aldım; adli para cezasına çevrilir mi?
✍️ Kural olarak hayır. TCK m.49/2 uyarınca kısa süreli hapis cezası, bir yıl veya daha az süreli hapis cezasıdır. Bu nedenle 1 yıl 1 aylık hapis cezası, TCK m.50/1 kapsamında kısa süreli hapis sayılmaz ve bu hükme dayanılarak seçenek yaptırımlara çevrilemez.
Bununla birlikte taksirli suçlarda özel bir istisna vardır. TCK m.50/4 uyarınca, bilinçli taksir hâli hariç olmak üzere, taksirle işlenen suçlardan dolayı hükmedilen uzun süreli hapis cezası da koşulları varsa adli para cezasına çevrilebilir. Bu istisna, diğer seçenek yaptırımların da uygulanabileceği anlamına gelmez.
Ceza adli para cezasına çevrilemiyorsa bile, 1 yıl 1 aylık hapis cezası iki yıllık sınırın altında olduğundan TCK m.51’deki şartlar gerçekleşirse ertelenebilir veya CMK m.231’deki koşullar bulunursa HAGB kararı verilebilir. Ancak bu kurumların uygulanması otomatik değildir; mahkeme her birinin yasal şartlarını ayrı ayrı değerlendirir.
⚖️ 65 yaşını bitirmiş ya da suç tarihinde 18 yaşından küçük biri 1 yıl hapis alırsa ne olur?
✍️ TCK m.50/3, belirli kişiler bakımından kısa süreli hapis cezasının seçenek yaptırıma çevrilmesini zorunlu tutar. Buna göre daha önce hapis cezasına mahkûm edilmemiş olmak koşuluyla, suç tarihinde 18 yaşını doldurmamış veya 65 yaşını bitirmiş kişilere verilen bir yıl veya daha az süreli hapis cezası seçenek yaptırımlardan birine çevrilir. Bu şartlar gerçekleştiğinde mahkemenin cezanın çevrilip çevrilmeyeceği konusunda takdir yetkisi bulunmaz.
Aynı fıkrada, daha önce hapis cezasına mahkûm edilmemiş kişiler hakkında verilen 30 gün veya daha az süreli hapis cezalarının da seçenek yaptırıma çevrilmesi zorunlu tutulmuştur. Burada yaşa ilişkin değerlendirme, suçun işlendiği tarihteki yaş esas alınarak yapılır.
⚖️ Kurumda en az 5 gün kalma şartı 1 yıllık cezada geçerli midir?
✍️ Evet, 5275 sayılı Kanun’un 105/A maddesindeki düzenlemede 1/10 şartının yanında her hâlükârda en az 5 gün ceza infaz kurumunda kalma koşulu da bulunur. Ancak olağan bir suçta koşullu salıverilme oranı 1/2 olan bir yıllık cezada, koşullu salıverilme süresi yaklaşık 6 ay, bunun onda biri ise yaklaşık 18 gündür. Dolayısıyla bu hesapta 5 günlük asgari süre değil, 18 günlük süre belirleyici olur.
Beş günlük alt sınır, hesaplanan onda birlik sürenin 5 günden az kaldığı durumlarda önem kazanır. Bununla birlikte 1/10 şartının hangi suç tarihleri bakımından uygulanacağı ve hükümlünün denetimli serbestlikten yararlanıp yararlanamayacağı, 5275 sayılı Kanun’un geçiş hükümleri ve somut infaz dosyası dikkate alınarak belirlenmelidir.
Başlıca mevzuat kaynakları
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu: m.49, m.50, m.51 ve m.63.
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m.231
- 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun m.105/A, 107, 108 ve geçici m.6, 10, 11;
- Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliği: m.5; 7550, 7571 ve 7589 sayılı Kanunlar.
- 7550, 7571 ve 7589 sayılı Kanunlarla yapılan değişiklikler.
Mevzuat metinlerine Mevzuat Bilgi Sistemi ve ilgili değişikliklerin yayımlandığı Resmî Gazete üzerinden ulaşılabilir.
Yazar
- Yazar: Av. Hakan Mert – İstanbul Barosu
- Son güncelleme tarihi: 11.11.2026
⚠️ Hukuki uyarı: Bu yazıdaki hesaplamalar, genel infaz hükümlerine tabi, yetişkin, tek ilamlı, tekerrür ve mahsup bulunmayan bir hükümlü varsayımıyla hazırlanmıştır. Suçun niteliği ve tarihi, mahkûmiyet kararındaki hükümler, tekerrür, mahsup ve özel infaz düzenlemeleri sonucu değiştirebilir. Kesin infaz ve tahliye tarihleri, Cumhuriyet başsavcılığınca düzenlenen müddetname ve ilgili infaz kararları esas alınarak belirlenir.


