Trafik kazası sonrasında araç onarılmış olsa dahi, aracın ikinci el piyasa değerinde kalıcı bir düşüş meydana gelmesi mümkündür. Uygulamada “araç değer kaybı” olarak ifade edilen bu zarar, araç sahibinin fiilen uğradığı ancak çoğu zaman göz ardı edilen önemli bir maddi kayıptır. Kaza nedeniyle kusuru bulunmayan ya da daha az kusurlu olan araç sahipleri, bu kaybın giderilmesi amacıyla sigorta şirketine araç değer kaybı başvurusu yapabilir.
Değer kaybı tazminatı, yalnızca aracın onarım masraflarını değil, kazadan önceki piyasa değerine kıyasla oluşan değer düşüşünü de kapsar. Bu nedenle değer kaybı başvurusu, kaza sonrası zararın tam olarak telafi edilebilmesi açısından kritik bir hukuki yoldur. Sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin yetersiz kalması veya talebin reddedilmesi hâlinde ise araç değer kaybı davası açılarak zararın yargı yoluyla tahsili gündeme gelebilir.
Araç Değer Kaybı Nedir, Nasıl Alınır, Şartları Nelerdir?
Araç değer kaybı, bir trafik kazası sonucunda hasar alan aracın gerekli onarımlar yapılmış olsa dahi, ikinci el piyasasında eski değerine ulaşamaması nedeniyle ortaya çıkan maddi zararı ifade eder. Kazaya karışan araç, teknik olarak sorunsuz hâle getirilse bile kaza geçmişi sebebiyle alım-satım sürecinde daha düşük bedellerle işlem görmektedir. Bu durum, araç sahibinin malvarlığında doğrudan bir eksilmeye yol açar ve hukuken tazmini mümkün olan bir zarar türü olarak kabul edilir.
Değer kaybı hesabında aracın yaşı, kilometresi, hasarın boyutu ve piyasa koşulları gibi unsurlar etkili olmakla birlikte, esas olan kazanın araç üzerinde kalıcı bir değer düşüşü yaratmış olmasıdır. Bu nedenle her kaza sonrası otomatik olarak değer kaybı doğmaz; somut olayın özellikleri dikkate alınarak değerlendirme yapılır.
Araç Değer Kaybı Nasıl Alınır?
Araç değer kaybı, kazada kusurlu olan tarafın zorunlu trafik sigortası kapsamında talep edilir. Araç sahibi, sigorta şirketine gerekli belgelerle birlikte başvuruda bulunarak değer kaybının karşılanmasını isteyebilir. Sigorta şirketinin başvuruyu reddetmesi ya da yapılan ödemenin zararı karşılamaması hâlinde, değer kaybı davası açılması gibi hukuki yollara başvurulması mümkündür.
Kazada değer kaybı talebi; kusur oranı, meydana gelen hasarın niteliği ve aracın kaza tarihindeki piyasa değeri dikkate alınarak değerlendirilir. Talebin kabul edilmesi hâlinde değer kaybı, sigorta teminat limitleri dâhilinde araç sahibine ödenir.
Araç Değer Kaybı Şartları
Araç değer kaybı talep edilebilmesi için kazanın karşı tarafın kusuruyla meydana gelmiş olması temel şarttır. Bunun yanı sıra aracın kazada hasar görmesi ve bu hasarın onarım sonrası dahi araçta kalıcı bir değer düşüşüne neden olması gerekir. Kusur durumu, eksper raporları ve kaza tespit tutanakları bu noktada belirleyici rol oynar.
Uygulamada değer kaybı taleplerinin değerlendirilmesi, yargı kararları ve sigorta uygulamaları çerçevesinde şekillenmektedir. Konuya ilişkin daha ayrıntılı açıklamalara ve güncel yargısal uygulamalara Değer Kaybı Davası başlıklı yazımızdan ulaşabilirsiniz.
Araç Değer Kaybı Hesaplama
Araç değer kaybı hesaplama işlemi, kazaya bağlı olarak aracın piyasa değerinde meydana gelen düşüşün tespit edilmesine yöneliktir. Bu hesaplamada aracın yaşı, kilometresi, hasarın kapsamı ve aracın kaza öncesi piyasa değeri gibi unsurlar dikkate alınır. Uygulamada değer kaybı hesabı, sigorta şirketleri tarafından belirli teknik kriterler çerçevesinde yapılmakta; ancak hesaplanan tutar her zaman gerçek zararı tam olarak yansıtmayabilmektedir.
Kaza sonrası ortaya çıkan değer kaybının ne şekilde belirlendiği ve kaza değer kaybı hesaplama yöntemlerine ilişkin ayrıntılı bilgilere Araç Değer Kaybı Hesaplama başlıklı yazımızdan ulaşabilirsiniz.
Araç Değer Kaybı Başvurusu Nedir?
Araç değer kaybı başvurusu, trafik kazası sonrasında araçta meydana gelen değer kaybının, kazada kusurlu olan aracın sigorta şirketinden talep edilmesine yönelik hukuki başvuru sürecidir. Bu başvuru, araç sahibinin uğradığı maddi zararın tazmin edilmesi amacıyla yapılan değer kaybı tazminatı başvurusu niteliğindedir.
Sigorta değer kaybı başvurusu, dava yoluna gidilmeden önce işletilmesi gereken temel bir aşamadır. Bu süreç sayesinde sigorta şirketine, aracın kaza nedeniyle değer kaybına uğradığı ve bu zararın karşılanması gerektiği resmî olarak bildirilir. Başvurunun yapılmaması veya usulüne uygun gerçekleştirilmemesi, ileride açılabilecek bir dava bakımından hak kaybına yol açabilir. Bu nedenle araç değer kaybı başvurusu, değer kaybı tazminatının elde edilmesinde kritik bir rol oynar.
Değer Kaybı Başvurusu Nereye Yapılır?
Değer kaybı için başvuru, ilk olarak trafik kazasına sebep olan ve kusurlu bulunan aracın zorunlu trafik sigortasını düzenleyen sigorta şirketine yapılır. Araç değer kaybı, karşı tarafın sigorta teminatı kapsamında değerlendirildiğinden, talebin doğrudan sigorta şirketine yöneltilmesi zorunludur.
Başvurunun, sigorta şirketinin genel müdürlüğüne veya ilgili hasar birimine yazılı olarak iletilmesi gerekir. Sigorta şirketinin başvuruyu reddetmesi, eksik ödeme yapması ya da yasal süre içinde cevap vermemesi hâlinde, araç sahibi uyuşmazlığın çözümü için tahkim ya da dava yoluna başvurabilir.
Araç Değer Kaybı Başvurusu İçin Gerekli Evraklar
Araç değer kaybı başvurusunun sağlıklı ve hızlı şekilde değerlendirilebilmesi için bazı belgelerin eksiksiz olarak hazırlanması gerekir. Uygulamada sigorta şirketleri tarafından talep edilen ve genel kabul gören değer kaybı başvurusu için gerekli belgeler şunlardır:
- Trafik kaza tespit tutanağı: Kazanın nasıl meydana geldiğini ve tarafların kusur durumunu gösterir.
- Araç ruhsatı fotokopisi: Değer kaybı talebinde bulunan aracın kime ait olduğunu gösterir.
- Sürücü belgesi fotokopisi: Kazayı yapan sürücüye ait kimlik bilgilerini içerir.
- Hasar fotoğrafları: Aracın kazadan sonra uğradığı hasarı net şekilde ortaya koyar.
- Onarım faturaları ve servis kayıtları: Aracın hangi parçalarının onarıldığını veya değiştirildiğini gösterir.
- Eksper raporu: Değer kaybının tespiti ve miktarının belirlenmesinde esas alınan teknik rapordur.
- IBAN bilgilerini içeren başvuru dilekçesi: Talep edilen değer kaybı tazminatının hangi hesaba ödeneceğini belirtir.
Bu belgelerle yapılan başvurular, sigorta şirketi tarafından daha kısa sürede değerlendirilir. Belgelerin eksik olması hâlinde ise başvurunun uzaması veya reddedilmesi söz konusu olabilir.
Araç Değer Kaybı Başvuru Şartları
Araç değer kaybı başvurusu yapılabilmesi için, kazanın meydana gelmiş olması tek başına yeterli değildir. Değer kaybı talebinin geçerli sayılabilmesi için bazı hukuki ve fiilî şartların birlikte gerçekleşmesi gerekir.
Öncelikle trafik kazasının, karşı tarafın kusuruyla ya da en azından başvuru sahibinden daha yüksek kusur oranıyla gerçekleşmiş olması gerekir. Değer kaybı, kusurlu tarafa yüklenebilen bir zarar kalemi olduğundan, tamamen kusurlu olan araç sahibi değer kaybı talebinde bulunamaz.
Bunun yanında araçta, kazaya bağlı olarak onarım gerektiren bir hasarın meydana gelmiş olması ve bu hasarın aracın ikinci el piyasa değerini düşürmesi gerekir. Yalnızca yüzeysel, değer üzerinde etkisi bulunmayan hasarlar için değer kaybı talebi kabul edilmez.
Ayrıca değer kaybı talebinin, zorunlu trafik sigortası teminat limitleri içinde kalması ve zamanaşımı süresi dolmadan sigorta şirketine başvurulmuş olması şarttır. Bu şartların birlikte sağlanması hâlinde araç değer kaybı başvurusu hukuken mümkün hâle gelir.
Araç Değer Kaybı Başvurusu Nasıl Yapılır?
Araç değer kaybı başvurusu, belirli aşamaların sırasıyla ve usulüne uygun şekilde yerine getirilmesini gerektirir. Başvurunun sağlıklı sonuçlanabilmesi için aşağıdaki adımların eksiksiz olarak tamamlanması önem taşır.
1. Değer Kaybı Talebine Uygunluk ve Şartların İncelenmesi
Başvuru sürecinin ilk aşamasında, kazanın değer kaybı talebine elverişli olup olmadığı değerlendirilir. Bu kapsamda kusur durumu, aracın kazada hasar görüp görmediği ve hasarın araçta kalıcı bir değer düşüşüne yol açıp açmadığı tespit edilir. Ayrıca zamanaşımı süresi içinde hareket edilip edilmediği kontrol edilir.
2. Araçtaki Değer Kaybının Eksper Raporu ile Tespiti
Araçta meydana gelen hasarın niteliği ve bu hasarın araç değerine etkisi, gerektiğinde uzman bir eksper tarafından raporlanır. Eksper raporu, değer kaybının varlığını ve miktarını ortaya koyan en önemli teknik belgedir ve sigorta şirketi tarafından yapılacak değerlendirmede esas alınır.
3. Başvuru Dosyasının Hazırlanması ve Evrakların Tamamlanması
Başvuruya esas teşkil edecek tüm belgeler bu aşamada hazırlanır. Kaza tespit tutanağı, ruhsat ve sürücü belgesi fotokopileri, hasar fotoğrafları, onarım faturaları ve varsa eksper raporu eksiksiz şekilde dosyalanır. Belgelerin tam ve doğru olması, başvurunun gecikmeden sonuçlanması açısından önemlidir.
4. Sigorta Şirketine Araç Değer Kaybı Dilekçesinin Sunulması
Hazırlanan belgelerle birlikte araç değer kaybı başvurusu dilekçesi, kazaya sebep olan aracın zorunlu trafik sigortasını yapan sigorta şirketine gönderilir. Dilekçede kazaya ilişkin bilgiler, talep edilen değer kaybı tutarı ve ödeme bilgileri açık ve anlaşılır şekilde yer almalıdır. Bu aşama, araç değer kaybı başvurusunun resmen başlatıldığı süreçtir.
Değer Kaybı Başvuru Süresi
Araç değer kaybı talebi, belirli süreler içinde ileri sürülmediği takdirde zamanaşımına uğrar. Değer kaybı için başvuru süresi, genel olarak zararın ve sorumlunun öğrenildiği tarihten itibaren 2 yıl olarak kabul edilmektedir. Uygulamada bu süre çoğu durumda trafik kazasının meydana geldiği tarih esas alınarak değerlendirilir.
Bununla birlikte, her halde araç değer kaybı başvuru süresi, kazanın gerçekleştiği tarihten itibaren 10 yıl ile sınırlıdır. Bu süreler içinde sigorta şirketine başvuru yapılmaması, değer kaybı tazminatının talep edilmesini hukuken imkânsız hâle getirebilir. Bu nedenle başvurunun gecikmeksizin yapılması, hak kaybı yaşanmaması açısından büyük önem taşır.
E-Devlet Üzerinden Araç Değer Kaybı Başvurusu
Varolan sistemde e-devletten araç değer kaybı başvurusu yapılması mümkün değildir. E-Devlet üzerinden sigorta şirketlerine yönelik bağlayıcı nitelikte bir araç hasar değer kaybı e-devlet başvuru işlemi bulunmamaktadır. Bu nedenle araç değer kaybına ilişkin tazminat talebi, doğrudan sigorta şirketine yazılı başvuru yoluyla yapılmalıdır.
Bununla birlikte E-Devlet sistemi, araç değer kaybı başvurusu sürecinde dolaylı olarak fayda sağlayan bazı işlemlerin yapılmasına imkân tanır. Araç sahipleri, E-Devlet üzerinden trafik kazasına ilişkin hasar kaydı sorgulama, sigorta poliçesi ve tramer bilgilerine erişim gibi işlemleri gerçekleştirebilir. Ayrıca bazı durumlarda eksper raporlarının sisteme işlenmiş olması hâlinde, bu raporların görüntülenmesi ve sorgulanması da mümkündür.
Ancak E-Devlet üzerinden yapılan bu işlemler, değer kaybı tazminatının talep edilmesi anlamına gelmez. Değer kaybının talep edilebilmesi için gerekli belgelerle birlikte sigorta şirketine usulüne uygun başvuru yapılması zorunludur.
Mert Hukuk Bürosu Araç Değer Kaybı Başvurusu
Araç değer kaybı tazminat talebi, teknik ve hukuki yönleri bulunan, sigorta mevzuatına hâkimiyet gerektiren bir süreçtir. Özellikle başvuru aşamasında kusur durumunun doğru değerlendirilmesi, talep edilebilecek değer kaybı hesaplamasının doğru yapılması ve tutarın belirlenmesi ve araç değer kaybı başvurusu dilekçesinin usule uygun şekilde hazırlanması, sürecin sonucunu doğrudan etkiler. Bu nedenle değer kaybı talep sürecinde, uygulamalara hâkim bir sigorta avukatından destek alınması, hak kaybı yaşanmaması açısından önem taşır.
Sigorta şirketleri tarafından yapılan değerlendirmelerde eksik ödeme yapılması veya talebin reddedilmesi hâlinde, uyuşmazlığın değer kaybı davası yoluyla çözümlenmesi gündeme gelebilir. Bu aşamada başvurunun ve sürecin doğru şekilde takip edilmesi, değer kaybı başvuru sorgulama işlemlerinin düzenli yapılması ve hukuki sürecin etkin yürütülmesi gerekir.
Mert Hukuk Bürosu, trafik kazası sonrasında ortaya çıkan değer kaybı taleplerinde, araç değer kaybı başvurusu aşamasından uyuşmazlığın değer kaybı davası yoluyla çözümlenmesine kadar sürecin tüm safhalarında hukuki destek sunmaktadır. Başvurunun ve olası yargılama sürecinin mevzuata ve yerleşik uygulamaya uygun biçimde yürütülmesi, araç sahiplerinin değer kaybı tazminatına etkin şekilde ulaşabilmesi bakımından önem taşır.
Değer Kaybı Başvurusu Sık Sorulan Sorular
⚖️ Sigorta değer kaybı başvurusu nedir?
✍️ Sigorta değer kaybı başvurusu, trafik kazası sonrasında hasar gören aracın onarılmış olmasına rağmen ikinci el piyasa değerinde meydana gelen düşüşün, kazada kusurlu olan aracın zorunlu trafik sigortasından tazmin edilmesi amacıyla yapılan yazılı taleptir. Bu başvuru ile araç sahibi, kaza nedeniyle oluşan ve onarım bedelinden bağımsız olan değer kaybının sigorta şirketi tarafından karşılanmasını talep eder.
Değer kaybı başvurusu, aracın kaza geçmişi sebebiyle satış veya takas aşamasında daha düşük bedelle işlem görmesinden kaynaklanan maddi zararın giderilmesini hedefler. Sigorta şirketine yapılan bu talep, gerekli belgelerle birlikte sunulduğunda, zararın kusur durumu ve hasarın niteliği dikkate alınarak değerlendirmeye alınır. Başvurunun kabul edilmesi hâlinde, değer kaybı tutarı sigorta teminatı kapsamında araç sahibine ödenir.
⚖️ Sigortaya değer kaybı başvurusu nasıl yapılır?
✍️ Sigortaya değer kaybı başvurusu, trafik kazasına ilişkin kaza tespit tutanağı, araçta meydana gelen hasarı gösteren belgeler, onarım sürecine ait kayıtlar ve hazırlanacak yazılı başvuru dilekçesi ile birlikte, kazada kusurlu olan aracın sigorta şirketine yapılır. Bu başvuru, sigorta şirketine doğrudan yazılı olarak iletilerek değer kaybının tazmini talep edilir.
Başvurunun sağlıklı şekilde değerlendirilebilmesi için sunulan belgelerin eksiksiz ve doğru olması önem taşır. Belgelerde yer alan bilgiler, kusur durumu ve hasarın niteliği ile birlikte incelenerek talebin kabul edilip edilmeyeceği belirlenir. Usulüne uygun yapılan başvurular, değer kaybı talebinin daha hızlı ve sorunsuz sonuçlanmasına katkı sağlar.
⚖️ Araç değer kaybı başvurusu ne zaman yapılır?
✍️ Araç değer kaybı başvurusu, kaza sonrası aracın onarımı tamamlandıktan sonra yapılır. Başvurunun, zararın ve sorumlunun öğrenildiği tarihten itibaren yasal süreler içinde sigorta şirketine yöneltilmesi gerekir.
⚖️ Değer kaybı başvurusu ne zaman sonuçlanır?
✍️ Sigorta şirketi, araç değer kaybı başvurusunu aldıktan sonra makul bir süre içinde inceleme yapmak ve başvuruyu sonuçlandırmakla yükümlüdür. Uygulamada bu süre genellikle birkaç hafta içinde sonuçlanmakta; ancak eksik belge bulunması hâlinde süreç uzayabilmektedir.
⚖️ Sigorta şirketi değer kaybını ödemeyi reddediyor ne yapmalıyım?
✍️ Sigorta şirketinin değer kaybı talebini reddetmesi veya eksik ödeme yapması hâlinde, Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurulması ya da doğrudan değer kaybı davası açılması mümkündür. Bu aşamada hukuki destek alınması, sürecin doğru yürütülmesi açısından önemlidir.
⚖️ Noterden değer kaybı başvurusu?
✍️ Araç değer kaybı başvurusunun noter aracılığıyla yapılması zorunlu değildir. Başvuru, sigorta şirketine yazılı dilekçe ile yapılabilir. Ancak noter ihtarnamesi ile yapılan başvurular, başvurunun yapıldığının ispatı açısından tercih edilebilmektedir.
⚖️ Araç değer kaybı avukatsız alınır mı?
✍️ Araç değer kaybı başvurusu avukat olmadan da yapılabilir. Ancak kusur durumu, değer kaybı hesabı ve sigorta şirketiyle yaşanabilecek uyuşmazlıklar nedeniyle, özellikle yüksek tutarlı taleplerde bir avukattan destek alınması hak kaybı yaşanmaması açısından faydalı olabilir.
⚖️ Araç değer kaybı başvuru formu nedir?
✍️ Araç değer kaybı başvuru formu, trafik kazası sonrasında araçta oluşan değer kaybının sigorta şirketinden talep edilmesi amacıyla hazırlanan yazılı başvuru belgesidir. Bu formda kazaya ve araçlara ilişkin temel bilgiler, talep edilen değer kaybı tutarı ile başvuru sahibinin iletişim ve banka bilgileri yer alır. Başvuru formu, kaza tespit tutanağı ve hasara ilişkin belgelerle birlikte sunularak değer kaybı talep sürecinin resmen başlatılmasını sağlar.